Hoe en waarom we afscheid nemen van de platformen
Per 1 november stopt de samenwerking met Classpass & Onefit.
HANDELSWIJZE PLATFORMEN MOET VERANDEREN
Enkele jaren geleden werd de komst van Classpass met veel bombarie aangekondigd. Onefit, de Nederlandse tegenhanger, was toen al even bezig zich naar dit Amerikaanse model een positie te verwerven in de markt. De gehele fitnessbranche in Nederland ging profiteren van deze platformen: met Classpass en Onefit geen lege plekken meer in de lessen, want voor elke sporter die via zo’n platform bij een sportles verschijnt, krijgt de sportschoolhouder extra uitbetaald. Een win – win, toch?
Voor de consument klinkt het ook geweldig. Je kunt met één lidmaatschap op tientallen verschillende plekken en in verschillende steden sporten en betaalt daar een vaste lage prijs voor. Heb je een dag geen zin om te fietsen, dan kun je voor hetzelfde geld naar yoga, boxen, de sportschool of naar een wellness studio. Het is een beweging die onomkeerbaar lijkt te zijn. Toch stopt Wattworks nu de samenwerking met deze platformen.
De keerzijde van een succesverhaal
Classpass en Onefit kopen bij sportaanbieders zoveel mogelijk plekken in voor de laagste prijs en met de hoogste flexibiliteit. De lesprijs die door deze platformen wordt betaald ligt vele malen lager dan de reguliere tarieven voor vaste leden. Inmiddels zijn er dusdanig veel sportbedrijven aangesloten, dat het aanbod haast oneindig is en dat voor een prijs waar geen enkele kleine sportondernemer meer tegenop kan.
De algoritmische modellen (SmartSpot) die Classpass gebruikt maximaliseren weliswaar je Classpass-omzet, maar op lange termijn verlies je als sportschoolhouder je eigen leden aan het platform omdat je ze niet kunt bieden wat Classpass wel biedt. Er ontstaat daarmee oneerlijke concurrentie met de eigen leden. Het algoritme zorgt er tevens voor dat de sportschoolhouder niet langer zelf bepaalt welke lesprijs die ontvangt, maar er wordt voor haar of hem bepaald wat de optimale prijs is om de lessen gevuld te krijgen, met Classpass-sporters wel te verstaan. Soms krijg je een goede prijs, maar het kan ook zijn dat iemand nog maar een paar euro betaalt voor een training waarmee de laatste lege plekjes worden gevuld.
Onefit heeft een iets andere werkwijze, maar per saldo komt het op hetzelfde neer: langzaam maar zeker verlies je de controle en daarmee groeit de machtspositie van het platform – dat voor een steeds groter percentage van je omzet verantwoordelijk is. Van een evenwichtige samenwerking is dan ook al lang geen sprake meer. Het platform heeft de sportaanbieder nodig voor haar aanbod, maar realiseert zich maar al te goed, dat dat andersom ook het geval is. Een beweging die alleen maar is versterkt door het ledenverlies als gevolg van de pandemie en later de torenhoge inflatie.
Zo kon Wattworks er bij Classpass op rekenen dat het systeem structureel meer plekken en meer verschillende trainingstypen opende voor de Classpass-leden dan vooraf was overeengekomen. Zaten diezelfde leden in de breed-geadverteerde gratis proefmaand, dan werd hun eerste training niet langer uitbetaald. Over een verhoging voor de lesprijs viel niet te praten zolang wij geen afscheid namen van hun enige concurrent Onefit of de automatische werking van SmartSpot zouden accepteren. Ook weigerde het platform elke vorm van inflatiecorrectie, terwijl het zelf om die reden zijn eigen prijzen maar liefst op drie verschillende manieren heeft verhoogd. Zonder toestemming blijkt Classpass specifieke kennis en volledige inzage in de gegevens over je bezetting te bezitten en gebruikt deze gegevens vervolgens als argument tegen een verhoging van de lesprijs: Wil je meer verdienen, dan zet je toch gewoon meer plekken open? Je les zit vanavond toch nog niet vol.
Bij Onefit kwam het op hetzelfde neer; er kwam alleen een zeer beperkte correctie voor de inflatie in ruil voor én meer plekken én een kortingsclausule voor het platform waardoor diezelfde lesprijs weer substantieel zou dalen bij vooraf in staffels vastgelegde bezettingen.
Het is schrijnend dat de platformen hun machtspositie op deze manier misbruiken. De ondernemer draagt immers het leeuwendeel van het ondernemersrisico, terwijl de platformen zelf – op het samenstellen van hun aanbod na – relatief weinig toevoegen. Tegelijkertijd zijn zij het die de marge opstrijken en waar mogelijk afromen. Het is niet voor niets dat er voor deze bedrijven met tienduizenden leden hier in Nederland slechts enkele mensen werkzaam hoeven te zijn.
Wattworks blijft graag baas in eigen zaak
Er zullen ondernemers zijn die wel tevreden naar hun samenwerkingen kijken. Classpass geeft zelf bijvoorbeeld aan dat veel sportaanbieders juist profiteren en successen boeken dankzij hun aanwezigheid. En waarschijnlijk is het voortbestaan van dergelijke platformen inmiddels ook wel min of meer gegarandeerd nu dit de nieuwe standaard is geworden voor de consument. Ikzelf bestel ook wel eens eten op Thuisbezorgd.nl of boek een hotel via Booking.com. Aangewakkerd door het bestaan van de platformen krijg je meer specialisatie van het aanbod en daarmee meer kwaliteit. Die kwaliteit heeft echter wel zijn prijs. En op dat gebied zijn de belangen op dit moment extreem tegenstrijdig: minder uitbetalen aan de ondernemers betekent meer winst voor het platform en daarmee een hogere rendement voor de aandeelhouders.
Ik maak mij dan ook zorgen over de machtspositie die deze platformen inmiddels innemen binnen de sportbranche. Sommige ondernemers zijn – in extreme gevallen – tot 80% van hun omzet afhankelijk van de samenwerkingen met Onefit en/of Classpass. Hun marges zullen mogelijk steeds verder onder druk komen te staan met als gevolg dat dit op de lange termijn ten koste gaat van hun innovatie en groei. Feit is dat als je nu gaat beginnen, je zonder deze platformen kansloos bent. Ook zien we de laatste tijd de ene na de andere sportaanbieder in Amsterdam verdwijnen.
Het aanbod van de platformen is op dit moment te mooi om waar te zijn. Naar mijn mening zouden de platformen in ruil voor de flexibiliteit die zij eisen juist een hogere lesprijs moeten betalen en/of alleen transactiekosten moeten rekenen. Ik heb onvoldoende vertrouwen dat deze partijen op de lange termijn het beste met je voor hebben, laat staan een gezamenlijk hoger doel nastreven: mensen in beweging brengen op een manier die bij ze past. Wij bouwen dan ook graag aan een club met een eigen achterban en trouwe leden. De tijd zal leren of dat de juiste beslissing is geweest. Voor Wattworks is het afscheid nu geen ramp. We moeten een gat in de begroting dichten, maar hebben alle vertrouwen in de toekomst!
Sander Bossen, Oprichter van Wattworks
Zie hieronder een kopie van de mail die onze leden ontvingen op 17 oktober 2023:
Beste Wattworks-, Onefit- & Classpass-sporters,
Waarom we hebben besloten de samenwerking met zowel Onefit als Classpass per 1 november 2023 te beëindigen.
De Missie van Wattworks is om meer mensen het plezier van fietsen te laten ontdekken. Onze slimme trainingen zijn geschikt voor ieder niveau en daarom hebben wij ons enkele jaren geleden aangesloten bij Classpass, en later ook Onefit. Het doel was een nieuwe groep sporters enthousiast maken voor het fietsen. Toch komt er nu een einde aan die samenwerkingen.
Hoe fantastisch het gevarieerde en flexibele aanbod van deze platformen voor de gebruiker ook mag lijken, het is ‘too good to be true’ en voor ons als aanbieder op geen enkele manier rendabel meer.
De lesprijs die Classpass en Onefit ons betalen ligt ver onder de lesprijs die nodig is voor een gezonde bedrijfsvoering, het leveren van kwaliteit en het innoveren van ons aanbod.
De basis voor de samenwerkingen met Onefit en Classpass dateren van vóór COVID-19. Sindsdien is de inflatie torenhoog en zijn de energieprijzen de pan uit gerezen. Beiden platformen hebben hun lidmaatschapsstructuur daarop aangepast (in beide gevallen door minder lessen aan te bieden voor hetzelfde geld en in het geval van Classpass ook door het gemiddeld aantal credits per geboekte les substantieel te verhogen en in absolute zin de prijzen te laten stijgen).
Als onderneming die de sporter ontvangt, de locatie huurt, het aanbod creëert en de trainers in dienst heeft, dragen wij het grootste risico, maar van de prijsverhogingen die deze platformen doorvoeren zien wij niets terug. Sterker nog, de prijs die Classpass en Onefit betalen wordt steeds verder gedrukt door bijvoorbeeld proeftrainingen – in breed geadverteerde gratis proefmaanden – niet langer uit te betalen of door nieuwe kortingsclausules te introduceren.
We passen ervoor afhankelijk te worden van platformen die zelf nauwelijks iets toevoegen, maar slechts inzetten op het steeds verder onder druk zetten van ondernemers om zelf zoveel mogelijk winst te genereren. Vandaar dat we hebben besloten de samenwerkingen te beëindigen.
Het spijt ons voor alle enthousiaste fietsers die via Classpass en Onefit bij ons kwamen sporten. We willen jullie bedanken en jullie zullen gemist worden. Uiteraard kunnen jullie altijd overstappen naar een lidmaatschap van Wattworks of losse trainingen boeken!
Hopelijk tot snel en let’s ride!
Sander Bossen
—
De beslissing om nu te stoppen is niet uit luxe, maar wel uit overtuiging. Voor degenen die het interesseert, hieronder meer informatie over de handelswijze van deze platformen en mijn visie op deze ontwikkeling:
